Erik de Boer

Als ik ons datasysteem, de Calcasa PropertyNL Analyser CPA, alle panden met een kantoor- en bedrijfsruimtebestemming laat uitdraaien, komt er een toplijst tevoorschijn die om twee redenen interessant is.

De eerste constatering is dat Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht de vier vestigingslocaties zijn met de meeste panden met een werkfunctie. Dat is niet verrassend. Opvallend is dat ik al snel onder deze vier namen de gemeente Zuidwest-Friesland aantref. De fusiegemeente laat daarmee de steden Tilburg, Enschede, Breda, Eindhoven, Haarlemmermeer, Leeuwarden, Ede, Dordrecht, Zaanstad, Nijmegen en Den Bosch achter zich. Verderop in de top-25 vinden we de gemeenten Noordoostpolder, Hollands Kroon en Bronckhorst, die meer kantoor- en bedrijfsruimtepanden hebben dan steden als Almere, Emmen, Venlo en Arnhem.

De tweede constatering is dat in bijna alle gemeenten er meer bedrijfs- dan kantoorpanden zijn. De economische activiteit in dit land is blijkbaar meer gebaat bij panden op bedrijventerreinen dan glimmende kantoorgebouwen. Uiteraard vallen hier ook veel schuurtjes van bakkers en slagers onder. Aan de andere kant telt een distributiecentrum van 30.000 m² in deze telling ook als één pand.

Nu zijn aantallen panden op zich niet zo’n interessant gegeven; het zijn de metrages die de doorslag geven. De laatste weken wordt echter weer met grote regelmaat de bouw of aankoop van een groot distributiecentrum aangekondigd. De hotspots zijn daarbij Amsterdam (haven), Tilburg, Tiel, Venlo, Haarlemmermeer, Son, Waalwijk en Roosendaal. Dat zijn de traditionele en ook meest logische locaties: ze liggen op de as tussen de havens van Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen enerzijds en het Duitse en Europese achterland anderzijds. Dit zijn overigens de routes van de traditionele logistiek. Het zijn de magazijnen van de dozenschuivers die voor de doorvoer zorgen per weg, spoor en water.

Wie zijn oor te luisteren legt bij de beleggers van deze DC’s, ziet dat er achter de wanden van deze enorme gebouwen een revolutie plaatsvindt die niet alleen impact heeft op het vastgoed zelf, maar ook op de locatiekeuze. Steeds vaker zijn fulfilmentbedrijven als Docdata de klant, bedrijven die het gehele logistieke proces afhandelen van e-commerce klanten als bol.com, Amazon en Alibaba. Er vinden in deze gebouwen hoogwaardige logistieke processen plaats, waardoor een product dat om 23.00 wordt besteld de volgende dag kan worden afgeleverd. En deze fulfilmentbedrijven nemen ook de retouren en de afhandeling daarvan voor hun rekening. Zo laat Wehkamp momenteel een distributiecentrum bouwen waarvan de installatie ruim tweemaal zo duur is als het gebouw zelf en vele tientallen miljoenen kost.

Ook recente transacties in Utrecht en Almere zijn echter een teken aan de wand. Hier komen eindgebruikers die met hun activiteiten zo dicht mogelijk bij de klanten willen zitten, en de meeste internetshoppers zitten nu eenmaal in de Randstad. Dat betekent dat beleggers als Goodman, WDP en Prologis ook voorzichtig kijken naar locaties dichter bij de Randstad. En zo komen er op de kaart van Nederland nieuwe vlaggetjes op onverwachte plekken.

‹ Terug naar het overzicht

Ook in het nieuws