Holland Metropole: G5 verenigen zich om investeringen te trekken

25 Oktober 2018 – Stedenbouwkundigen, investeerders, ontwikkelaars en architecten in de vijf grootste steden promoten zichzelf actief in de internationale vastgoedsector

De Savills Investment Management Dynamic Cities Index beoordeelt de toekomstbestendigheid van Europese steden. Londen voert voor het tweede opeenvolgende jaar de ranglijst aan, gevolgd door Cambridge, Parijs en Amsterdam. De hoofdstad profiteert volgens de makers van de index van de toenemende vraagt naar kantoor- en woonruimte. Amsterdam doet het beter dan de grootste concurrenten in Europa.
In de Dynamic Cities Index worden 130 Europese steden geanalyseerd. De index maakt duidelijk in hoeverre Europese steden in staat zijn talent aan te trekken, innovatie te bevorderen en de productiviteit te vergroten, waardoor welvaarts- en bevolkingsgroei worden gestimuleerd. Dat is op zijn beurt weer goed voor de commerciële vastgoedmarkt. Groeiende werkgelegenheid stimuleert de kantorensector. Welvaartsgroei komt ten goede aan de retailbranche en stuwt e-commerce, wat weer goed is voor de vraagt naar logistieke faciliteiten.

Innovatiestad
De eerstvolgende Nederlandse stad staat op plek 35: Eindhoven. De stad in Zuidoost-Brabant staat 13 plekken hoger dan in de vorige editie van de index. Eindhoven onderstreept volgens de samenstellers zijn reputatie als innovatiestad. Als voorbeeld mag dienen de bouw volgend jaar van de eerste woning van ge-3D-print beton in de Eindhovense wijk Meerhoven. Nooit eerder kwam er een bewoonbaar huis uit de printer rollen. Den Haag staat op 45, Rotterdam op 47 en Utrecht op 55. Ook zij profiteren van een sterk investeringsklimaat.
Het succes van de grote Nederlandse steden wordt bevestigd in het Quarterly European Insights-rapport van Sweco Capital Consultants. Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag behoren tot de top-10 van meest lucratieve steden voor Europese vastgoedinvesteerders. In Amsterdam (16,4%) werd in 2017 een beter rendement behaald dan in München (16,1%). In Utrecht (14,2%) viel vorig jaar een hoger rendement te halen dan in Barcelona (14,1%). Een stad als Den Haag kan zich meten met Lyon (12,3%). De vooruitzichten zijn gunstig. Sweco Capital Consultants verwacht dat de vastgoedmarkt ook in 2018 en 2019 aantrekkelijk blijft voor beleggers. Vooral huurwoningen, logistieke faciliteiten en hotels bieden in de grootstedelijke gebieden robuuste investeringsmogelijkheden.

Toenemende schaarste
In een stad als Amsterdam zijn de afgelopen jaren veel leegstaande kantoren getransformeerd naar woningen en hotels. Dat heeft volgens analisten van Colliers International wel tot gevolg dat in Amsterdam schaarste ontstaat aan kantoorruimte. Een aanbod van 470.000 m² is niet genoeg om te voldoen aan de groeiende vraag naar kantoorruimte vanuit de dienstensector. Het is bijvoorbeeld voor bedrijven met meer dan 250 medewerkers moeilijk om geschikte kantoorruimte te vinden.
Daardoor stabiliseerde vorig jaar het opnamevolume in Amsterdam, zo blijkt ook uit het rapport ‘Sprekende Cijfers 2017’ van Dynamis. Het tegenovergesteld geldt voor Utrecht. Daar nam de markt in 2017 een kwart meer meters in. Utrecht is grotendeels de uitwijklocatie wanneer de kantorenmarkt in Amsterdam tekortschiet, maar ook in Utrecht daalt het beschikbare aanbod.

Transformaties
Daardoor worden bedrijven vaker gedwongen naar alternatieven buiten Amsterdam of Utrecht te zoeken. Colliers verwacht dat bedrijven die willen uitbreiden of internationale bedrijven die naar Nederland willen komen in het Rotterdam Central District of in Rotterdam-Alexanderpolder een alternatieve vestigingslocatie kunnen vinden. Niet alleen de schaarste elders speelt een rol. Er is volgens Colliers de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de infrastructuur. Rotterdam beschikt over goede internationale verbindingen. Ook komen er steeds meer jonge en hoog opgeleide mensen en dat is belangrijk vanwege de toenemende krapte op de arbeidsmarkt. In het recente onderzoek naar de Rotterdamse kantorenmarkt wordt echter wel gesignaleerd dat een deel van de beschikbare kantoorpanden – de leegstand bedraagt 15,4% – kwalitatief nog niet voldoende is. Renovatie is het devies, zoals eerder succesvol is gebleken bij de aanpak van het WTC. Om het structurele overaanbod aan kantoren aan te pakken zijn bovendien transformaties naar woningen of hotels noodzakelijk.

Gele trui
Biedt Eindhoven misschien perspectief? Zuidoost-Brabant liet vorig jaar een imposante economische groei zien van bijna 5%. Daarmee was de groei de sterkste van de vijf grootste Nederlandse steden. Burgemeester Jorritsema betitelde zijn gemeente als ‘de geletruidrager’ van de Nederlandse economie. Ook 2018 wordt een sterk jaar, verwacht het economisch bureau van ING. De verwachte groei bedraagt 3,4%. De groei ligt daarmee boven de gemiddelde groei van de Nederlandse economie. Onder die groei ligt volgens de bank een stabiele basis. ASML, Philips, NXP, DAF en VDL fungeren als aanjagers van een netwerk van bedrijven dat vanuit de techniek een oplossing wil bieden voor wereldwijde uitdagingen. Gemeten naar het aantal patentaanvragen staat Eindhoven op een achttiende plaats op de lijst van ’s werelds meest innovatieve regio’s.
Al is de stad de afgelopen 16 jaar met meer dan 10% gegroeid; Eindhoven is met zo’n 227.000 inwoners nog steeds een middelgrote stad. In de ‘Cultural en Creative Cities Monitor 2017’ van de Europese Commissie haalt Eindhoven de eerste plaats op de ranglijst van meest culturele en creatieve steden. De hoge waardering komt onder meer voort uit de transformatie van het vroegere industriële terrein van Philips naar het creatieve en culturele gebied Strijp S.
De Eindhovense vastgoedmarkt profiteert van de sterke economische groei. Meer beleggers vinden de weg naar de Brabantse vastgoedmarkt, becijferde eind 2016 het ING Economisch Bureau al. Internationale beleggers richten zich vooral op logistiek vastgoed. Particuliere beleggers zijn actief in onder meer de transformatie van verouderde kantoren naar appartementen en studentenhuisvesting. In de binnenstad is het moeilijk om winkelruimte te bemachtigen, mede doordat internationale retailers meer interesse krijgen voor Eindhoven.

Bevolkingsgroei
Het Economisch Bureau van ING plaatst wel een kritische kanttekening bij de aansluiting van Eindhoven bij de vier grote Nederlandse steden. ‘Eindhoven groeit qua bevolking minder snel dan de andere grote steden. De transformatie van kantoren en bedrijfsgebouwen tot woningen heeft tot een impuls geleid voor de woningvoorraad. Ook als winkelstad zet Eindhoven stappen. Maar wil de regio Zuidoost-Brabant een sprong maken, dan zal de bevolking sneller moeten groeien.’

Profiel Holland Metropole
Holland Metropole is de naam waaronder de vier grote Nederlandse steden zich op internationale beurzen presenteren. Ook de vijfde stad van het land, Eindhoven, is nu toegetreden tot dit samenwerkingsverband. De stad waar ooit Philips werd opgericht onderscheidt zich als vestigingslocatie op een aantal belangrijke punten van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag.
Amsterdam staat onverminderd hoog op de lijst van vooraanstaande Europese steden. Door toenemende schaarste op de kantorenmarkt biedt Rotterdam grote bedrijven steeds vaker een alternatief. Ook Eindhoven behoort tot de sterke stijgers in Europa.

‹ Terug naar het overzicht

Ook in het nieuws