Breda werkt met Via Breda aan de toekomst na 2020

30 Mei 2017 – Onder de naam Via Breda rolt de stad gestaag een omvangrijke stedelijke herontwikkeling uit rondom het nieuwe station. Het nieuwe zakelijke centrum mikt ook op Benelux-hoofdkantoren.

Met gepast feestelijk vertoon opende staatssecretaris Sharon Dijksma op 8 september 2016 station Breda. Het nieuwe complex, naar een ontwerp van de Hilversumse architect Koen van Velsen, betekent voor de stad meer dan het beschikbaar komen van een nieuw NS-station. Het is de afronding van een van de fasen in Via Breda, een veelomvattend project voor de stedelijke herontwikkeling van het centrale deel van de stad. Uitgangspunt is dat het project rond 2030 uitmondt in een compacte stad met een centrum waar wonen, werken, winkelen, ontspannen en mobiliteit in een levendige mix met elkaar verweven zijn.

Met het nieuwe stationsgebouw heeft Via Breda een kloppend hart gekregen dat de stad qua bereikbaarheid meteen op de kaart zet. Wethouder Alfred Arbouw van Stedelijke Ontwikkeling en Regio: ‘Als vestigingsplaats is Breda hiermee nog aantrekkelijker geworden. De stad is al een schakel in de wegverbindingen tussen Rotterdam, Antwerpen en hun achterland. Breda is ook een HSL-station en daarmee een essentieel knooppunt in de spoorverbindingen. Je staat in 51 minuten op Schiphol. Met de HSL-oost komt Düsseldorf op korte afstand. De trein brengt je ook binnen het uur in Brussel; via Lille sta je met een paar uren reizen op King’s Cross Station, hartje Londen. Wij brengen hier dan ook alles in gereedheid om Benelux-hoofdkantoren van bedrijven te kunnen faciliteren. Via Breda biedt daarvoor ook de ruimte.’

Via Breda

Via Breda behelst de transformatie van het stationsgebied, inclusief het voormalige rangeerterrein, tot een aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsgebied. Rond de eeuwwisseling stonden de eerste schetsen van een van de grootste gebiedsontwikkelingen in Zuid-Nederland op diverse computerschermen. Er waren nieuwe mogelijkheden ontstaan omdat verschillende bedrijven uit het gebied waren verhuisd naar de rand van de stad.

De daaropvolgende financiële en vastgoedcrisis betekende voor de stad bezuinigen, nee zeggen, krimpen, kortom: pijn lijden. ‘Wij zijn echter ons huiswerk blijven maken. Na de crisis lagen de terreinen klaar voor invulling en konden we meteen aan de slag’, aldus de wethouder. ‘Het nieuwe station is eigenlijk pas de eerste stap. Het is echter wel een belangrijke, omdat we daarmee meteen een fraaie verbinding hebben gekregen tussen het noordelijk deel van de stad en het centrum. De openbare ruimte tussen het station en het centrum is daarom ook meteen door de gemeente aangepakt. Dat is echt een rode loper geworden.’

Tegelijkertijd is het vroegere fabrieksterrein van bierbrouwer Drie Hoefijzers aangekocht door AM. Met behoud van het industriële karakter en een aantal monumentale panden is op Drie Hoefijzers Zuid een woonwijk van 400 woningen in diverse segmenten gerealiseerd. Het gaat om hoogbouw en grondgebonden woningen. Zuid is zo goed als klaar. AM heeft destijds ook het Drie Hoefijzers-terrein aan de noordkant van de spoorlijn aangekocht waar de realisatie dit jaar van start gaat.

Breda Vooruit

Eveneens aan de noordkant van het spoor en ten westen van het station is DuraVermeer in 2015 gestart met Breda Vooruit. De onderneming realiseert hier, aan de zuidkant van de wijk Berlicum, een gevarieerd woonprogramma met elementen van hoogstedelijk wonen. Vier woongebouwen zijn inmiddels gerealiseerd met in totaal ruim 175 woningen. De laatste fase bestaat uit 52 woningen met onder andere 10 exclusieve appartementen. Aan de overzijde van Breda Vooruit krijgt ook het Gerechtsgebouw een plek in een aansprekend en eigentijds gebouw dat op 66 meter hoogte de hemel aantikt.

Coulissen West

Coulissen West is het gebied tussen het nieuwe Gerechtsgebouw en het station. Hier komt het nieuwe zakencentrum van de stad, de landingsplaats van de hoofdkantoren die de stad wil aantrekken. De gemeente heeft hier een bijzondere aanpak voor ogen. Zij wil in het project graag een mix van functies terugzien. Niet op de traditionele wijze van één functie per gebouw, maar binnen ieder gebouw een optimale vermenging van wonen, werken en verblijven.

Onder de naam 5Tracks wordt een ensemble van drie gebouwen (32 meter hoog) ontwikkeld. In ieder pand kan worden gewoond en gewerkt en komen voorzieningen om het verblijf zo aangenaam mogelijk te maken. Samen omvatten ze 40.000 m². Dat biedt ruimte aan circa 140 koop- en huurappartementen, waarvan een derde gemeubileerd voor kort verblijf. Ook komt er een hotel met 167 kamers.

Voor werken en ondernemen is 15.000 m² beschikbaar, waar zowel kleine, startende bedrijven als grote ondernemingen terecht kunnen. Er zijn diverse horecavoorzieningen voorzien, zoals een skybar op het hotel en een zakenrestaurant. Ook heeft 5Tracks mogelijkheden voor bijvoorbeeld een sportschool, winkels en vergaderruimtes. (Internationale) ondernemers, start-ups en internationale studenten zijn de doelgroep. 5Tracks is gegund aan een groep met de TBI-bedrijven Synchroon, JP van Eesteren en Era Contour.

Tegenover Coulissen West, aan de zuidkant van de spoorlijn, ligt de locatie De Hoven. Dit gebied had voor aanvang van de crisis een functie toegewezen van een mix van wonen en werken. Door de crisis is deze locatie nog steeds een plangebied, omdat de gemeente besloten had zich te concentreren op andere delen van het stationsgebied. Er wordt nu gedacht over de invulling met tijdelijke functies en een publiekstrekker.

De stad na 2020

Terwijl op veel plekken de bouwkranen draaien, hebben de stedenbouwkundigen de contouren van drie nieuwe ontwikkelingen aan de harde schijf toevertrouwd. Nu komen de locaties het CSM-terrein, het Havenkwartier en de Gasthuisvelden aan de beurt.

De Gasthuisvelden

Aan de westkant van de historische binnenstad van Breda ligt een groot terrein met daarop onder meer de Seelig Kazerne, het voormalige Kadaster, de rechtbank, het voormalige UWV-kantoor en het belastingkantoor, dat inmiddels is ondergebracht in het stationsgebouw (zie kader).

Het plan is dat de oude monumenten straks in gebruik worden genomen door ROC De Rooi Pannen, dat een deel van het terrein wordt ingericht als derde stadspark, en dat de rivier De Mark (die deels is vervangen door asfalt) weer door het gebied gaat stromen en de Bredase singels met elkaar verbindt.

Het gebied telt ongeveer 20 grond- en gebouweigenaren. ‘We ontwikkelen met alle partijen een gezamenlijke visie’, zegt Nora van de Griend, projectmanager Markt Programmering en Ontwikkeling Via Breda van de Directie Ontwikkeling van de gemeente. ‘Daarin geven we de stad het water van De Mark terug, en leggen we aan de westkant van het centrum een nieuwe plek aan voor wonen, werken en verblijven. Tegelijkertijd versterken we het profiel van de haven aan de noordkant van het terrein. Hier komt plek voor nieuwe activiteiten, vooral gericht op vrijetijdsbesteding en cultuur.’

26 ha braakliggend terrein

De afdeling stedelijke ontwikkeling buigt zich ook over het Havenkwartier, het gebied achter het nieuwe regionale Gerechtsgebouw. Hier liggen verschillende fabrieksterreinen, waaronder die van de failliete papierhandel Van Puijfelik. Arbouw: ‘We zijn met de curator in gesprek over hoe we het terrein kunnen ontwikkelen. Pas daarna gaan we met het terrein van Corbion, het vroegere CSM, aan de gang.’

Hier stond een van de suikerfabrieken van CSM. Nu is het een braakliggend terrein van 26 ha, pal aan de westkant van het gebied Via Breda. Het wacht op een definitieve bestemming. De plannenmakerij zal echter nog een aantal jaren vergen, zegt de wethouder. ‘Als we het dit jaar met Corbion eens worden over de bestemming, moeten marktpartijen de kavels gaan kopen. Voordat de eerste palen in de grond geslagen worden, praat je over 2025.’

 

Lessen voor investeerders

Nora van de Griend van de Directie Ontwikkeling van de gemeente Breda is verbaasd over hoe investeerders te werk gaan. Natuurlijk kent zij de kritiek vanuit de markt dat gemeenten te traag zijn, dat ze te veel procedures hebben die moeten worden doorlopen, dat er te weinig kennis in de stadskantoren aanwezig is en dat ze niet slagvaardig zijn met het aanwijzen van locaties en het uitwerken van bestemmingsplannen. Vanuit haar ervaring kan zij echter ook leermomenten benoemen voor investeerders. ‘Ik ervaar dat zij vaak heel traditioneel denken in termen van typen vastgoed. Ze beleggen in naam van een woningfonds, kantoorfonds of winkelfonds. Ik zie dat ze daardoor moeilijk raad weten met een project als 5Tracks, waar we verschillende functies in hetzelfde gebouw onderbrengen. De hele vastgoedwereld praat over locaties met een mix van functies, maar investeerders weten daar niet goed raad mee. Dat levert uitdagende gesprekken op.’

 

Een heel bijzonder station

‘Wat dit station bijzonder maakt, is dat het een OV-terminal is waar naast de trein, bus en taxi ook kantoren, winkels, horeca en woningen zijn. In Breda gebeurt dit alles onder één groot dak, waarop geparkeerd wordt. Dat maakt het als bouwwerk uniek’, zeggen Marie-Claire Horden, projectmanager ProRail, en Pieter Akkermans, directeur projecten NS Stations, in het boek Breda Spoort van Walter van de Calseyde.

In Breda Centraal is 20.000 m² beschikbaar voor kantoorruimte. Daarvan is 13.000 m² verhuurd aan de rijksoverheid, die hier onder andere het nieuwe belastingkantoor heeft ondergebracht. Het gebouw omvat tevens 147 appartementen en 8000 m² commerciële ruimte.

 

‹ Terug naar het overzicht

Ook in het nieuws